Serbest Bölgelerde Yazılım Üretimi Avantajları

Serbest bölgelerde yazılım üretimi yapmanın bir takım vergisel avantajları mevcuttur. Söz konusu vergisel avantajlar globalleşen yazılım pazarında rekabet şansını güçlendirebilecek imkanlar sunabilmektedir..

Yazılım sektörünün Türkiye’deki büyüklüğü Deloitte’un araştırmasına göre (Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü 2014 Pazar Verileri) 2014’te 6,3 milyar TL’ye ulaşmış ve 2013 yılına göre ise %12,3’lük bir artış kaydetmiştir. Yine aynı raporda bilgi ve iletişim teknolojileri sektörünün toplam ihracat hacmi olan 1,34 milyar TL’nin %59’u yazılım sektöründen geldiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda 2014 rakamları ile Türkiye’deki yazılım sektörünün cirosunun %12,7’sini ihracattan elde ettiği görülmektedir.

Yazılım üretimi sektörünün Dünya’daki büyüklüğü’nün 2014 yılında 5 trilyon dolar civarından olduğu tahmini göz önünde bulundurulduğunda, ülkemizde yatırım üretimi sektörünün hacim bakımından henüz yolun başında olduğu görülmektedir.

Ancak dünya yazılım sektörü arenasında daha rekabetçi olabilmek için ülkemizde de bazı vergisel teşvikler sağlanmıştır. 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle 1/1/2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar;

a) Serbest bölgelerde yazılım üretimi faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır.

b) Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB (free on board) bedelinin en az % 85’ini yurtdışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden müstesnadır.

c) Serbest bölgelerde yazılım üretimi faaliyeti ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve harçlardan müstesnadır,

Hükümleri getirilerek serbest bölgelerde yazılım üretimi yapanların kazançlarının gelir veya kurumlar vergisi, çalışanların ücretlerinden kesilen gelir vergisi ve damga vergisi ile harçlar istisna tutulmuştur.

serbest bölgelerde yazılım üretimi

Yazılım Sektörü İstisnadan Ne Şartlarda Yararlanabilir?

1 Seri No.lu 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği’ne göre yazılım faaliyeti, bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin ve hizmetlerin tümünü ifade etmektedir. Buna göre;

  • Serbest bölgelerde yazılım üretimi yapanların, ürettiği ürünlerinin toplam FOB bedelinin en az % 85’ini yurt dışına ihraç eden yazılım üreticilerinin, bölge içinde istihdam ettikleri tüm personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden istisna edilecektir. Üretim faaliyeti ile birlikte başka konularda da faaliyette bulunan mükelleflerin satış, pazarlama, muhasebe, lojistik vb. departmanlarda çalışan personelleri de istisna kapsamında değerlendirilecektir.
  • Tanıma uygun bir programın ticari amaçla CD şeklinde hazırlanması ve fiziki mal olarak fiilen ihraç edilmesi,

E-ticaretin yaygın hale gelmesi ile yazılımların fiziki teslime konu edilmeden direkt olarak dijital hali ile teslimi mümkündür. Ancak ihracat teslimini internet üzerinden dijital olarak yapan yazılım üreticilerinin söz konusu istisnalardan yararlanması mümkün olmayacaktır. Nitekim İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan 18/02/2016 tarih ve B.07.1.GİB.4.34.16.01-125[6-2015/206]-13427 sayılı özelgede dijital ihracat teslimi halinde istisnadan yararlanılmasının mümkün olmadığı ilgili tebliğde olduğu gibi yinelenmiştir. Ancak Maliye İdaresi yazılım ihracatının elektronik transfer yolu ile yapılması halinde de istisnadan yararlanılmasını sağlayacak tebliğ değişikliğini Resmi Gazete’de yayımlanması için Başbakanlığa göndermiştir. 

  • Söz konusu faaliyetin münhasıran ve fiilen serbest bölgede yapılması,
  • İşyeri alt yapısının ve teknik donanımının bu faaliyetin yapılmasına müsait olması,
  • Ürünün, gümrük çıkış beyannamesi ve YMM faaliyet raporu ile fiili ihracatın gerçekleştiğinin tevsik edilmesi gerekir.
  • Serbest bölgelerde yazılım üretimi faaliyetinde bulunan üretici firmaların ürünlerini, aynı veya başka bir serbest bölgede faaliyette bulunan ihracatçılara, yurt dışına satılması kaydıyla teslim etmeleri de yurt dışına satış olarak değerlendirilecektir.

İstisna Kapsamında Değerlendirilmeyecek Yazılım Faaliyetleri Nelerdir?

  • Bilimsel ve/veya teknolojik ilerlemeler veya teknolojik belirsizliklerin çözülmesini içermeyen olağan ve tekrarlanan faaliyetler,
  • Programlama dilleri ile işletim sistemleri hariç olmak üzere internet sitelerinin ve benzerlerinin hazırlanmasına yardımcı mevcut yazılımların kullanılması suretiyle yapılan yazılım geliştirme faaliyetleri,
  • Serbest bölgelerde yazılım üretimi faaliyetinde bulunan mükelleflerin, bölge dışında gerçekleştirdikleri yazılım faaliyetleri.
  • İhracat kaydıyla yapılan teslimlerde, üretici firmalar istisnadan yararlanacağından, ihracatı gerçekleştiren firmaların istisnadan yararlanması mümkün değildir.

Her ne kadar ilgili kanun hükmü ile yazılım üretimi yapanların kazançları gelir ve kurumlar vergisinden istisna olsa da Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci ve 30 uncu maddeleri uyarınca yapılacak tevkifata etkisi yoktur. Dolayısıyla serbest bölgelerde yazılım üretimi yapanlar ilgili maddeler kapsamındaki ödemeler için vergi kesintisi yapmak durumundadır.

FOB Bedelinin Hesaplanmasında Dikkat Edilecek Husular

İstisna uygulaması bakımından üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin tespiti gereklidir. Üretilen ürünlerin birim FOB bedeli, üretilen mallardan satışı yapılanların satış tutarı toplamının satılan ürün miktarına bölünmesiyle elde edilen tutardır. Toplam FOB bedeli, Üretilen ürünlerin birim FOB bedeli ile toplam üretilen ürün miktarının çarpılmasıyla elde edilen tutardır. Üretilen ürünlerin aynı yıl içinde satılmaması durumunda, ortalama FOB bedeli bulunacak ve buna göre toplam FOB bedeli tespit edilecektir. Ortalama FOB bedeli, birden fazla yıla ait birim FOB bedellerinin ortalamasıdır.

Yine çalışanların ücretlerinin gelir vergisinden istisna tutulabilmesi için mükelleflerin bölgede ürettikleri ürünlerin toplam FOB bedelinin en az %85’ni yurt dışına ihraç etmeleri, yıllık satış tutarının bu oranın altında olmaması gerekmektedir. Bu şartın nasıl yerine getirileceği bir örnek ile açıklanacak olursa;

Serbest bölgede yazılım üretimi faaliyetinde bulunan (A) A.Ş., ürettiği ürünleri yurt dışına ihraç etmekte ve 20 kişi çalıştırmaktadır. Çalışanlarla ilgili olarak Ocak-Aralık 2015 döneminde aylar itibarıyla ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi, tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil edilmiştir. Mükellefin bölgede ürettiği yazılımın 550.000 TL’lik kısmının yurt dışına ihraç edildiği tespit edilmiş olup üretilen ürün toplam FOB bedeli 600.000 TL’dir. Buna göre, mükellef (A) A.Ş. ürettiği yazlımın toplam bedelinin, (550.000 TL/600.000 TL=) %91’ini yurt dışına ihraç ettiğinden istihdam ettiği personel ücretleri üzerinden hesaplanan ve yıl içinde aylar itibarıyla tecil edilen gelir vergisi terkin edilecektir.

Yazılım şirketinin hem yazılım üretimi yaptığı hem de yazılım alıp-sattığı varsayımında ise, yurt dışı satışa ilişkin %85 şartının gerçekleştirilmesinde, bölge içinden ve Türkiye’den satın alınan ürün bedelleri ile bölgeye ve Türkiye’ye satılan mal bedelleri dikkate alınmayacaktır. İstisna uygulamasında, bölgede üretilen yazılımın kayıtları ile alınıp satılan mallara ilişkin kayıtlar ise ayrı hesaplarda takip edilecektir.

serbest bölgelerde yazılım üretimi

Üretilen Yazılımın Bir Kısmının Veya Tamamının Sonraki Yıllarda Satılması

Serbest bölgede üretilen ürünler ile satın alınan malların ihracının birlikte yapılması halinde, sadece bölge içinde üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin en az %85’nin yurt dışına ihraç edilmesi kaydıyla istisnadan yararlanılacaktır.

Yurt dışı satışa ilişkin %85 şartının gerçekleştirilmesinde, bölge içinden ve Türkiye’den satın alınan mal bedelleri ile bölgeye ve Türkiye’ye satılan mal bedelleri dikkate alınmayacaktır. İstisna uygulamasında, bölgede üretilen ürünlerin kayıtları ile alınıp satılan mallara ilişkin kayıtlar ayrı hesaplarda takip edilecektir.

 Örnek:

(A) AŞ., serbest bölge içinde toplam FOB bedeli 500.000 TL tutarında yıllık üretim yaptığı, bölge içindeki bir firmadan 100.000 TL ve Türkiye’den de 50.000 TL olmak üzere toplam 150.000 TL tutarında mal satın aldığı, üretilen mallardan toplam FOB bedeli 450.000 TL olan kısmını yurt dışına ihraç ederken, 80.000 TL tutarındaki malı Türkiye’ye, 70.000 TL’sini de bölge içine sattığı, ürettiği mallardan 50.000 TL tutarında kalan kısmı ise 2010 yılında serbest bölge içine sattığı tespit edilmiştir.

İstisna uygulamasında, bölgede üretilen toplam FOB bedeli 500.000 TL olan üründen yurt dışına ihraç edilen 450.000 TL kısmı arasındaki oran esas alınacaktır. Yurt dışı ihracata ilişkin %85 şartının gerçekleştirilmesinde, bölge içinden ve Türkiye’den alınan mal bedelleri olan (100.000TL+50.000 TL) 150.000 TL ile aynı yılda bölgeye ve Türkiye’ye satılan (80.000 TL+70.000 TL)150.000 TL dikkate alınmayacaktır.

Buna göre, şirketin bölgede ürettiği toplam FOB bedeli 500.000 TL tutarındaki emtianın 450.000 TL’lik kısmını (%90) yurt dışına ihraç ettiğinden, yurt dışı ihracata ilişkin %85 şartının gerçekleştiği görülmektedir. Bu nedenle, istihdam edilen personel ücretlerine ilişkin tecil edilen vergi terkin edilecektir.

Mükellef ürettiği toplam ürünün %90’lık kısmını yurt dışına ihraç ettiğinden, 2009 yılında satılmayıp 2010 yılında serbest bölgede satılan 50.000 TL ürün nedeniyle herhangi bir işlem

yapılmayacaktır. Öte yandan, üretimin yapıldığı ve istisnanın uygulandığı yılda stokta kalan ürünlerin, sonraki yıllarda toplam FOB bedeli bazında takip ve tespiti gereklidir. Bunun için serbest bölgede üretim yapan mükellefler, üretim yaptıkları yılda stoklarında kalan ürünleri sonraki yıllarda satmaları durumunda, üretimin yapıldığı yıla ilişkin FOB bedeli ile satışların yapıldığı yıllardaki FOB bedeli dikkate alınarak üretilen ürünlerin toplam FOB bedelini tespit edeceklerdir.

İhraç edilen ürünlerin toplam FOB bedelinin üretilen ürünlerin toplam FOB bedeline oranı, %85 ve üzerinde gerçekleşmesi halinde istisnadan yararlanılacak, aksi durumda istisnadan yararlanılamayacaktır. Takip eden yıllarda da ihracat tutarları, yurt içi ve bölge içi satışları ile stok miktarları esas alınarak kanuni şartın gerçekleşme durumu benzer şekilde kontrol edeceklerdir.

Üretilen ve istisna uygulanan ürünlerin sonraki yıllarda da üretiminin yapılması ve yıllık olarak stok takibinde, ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanacaktır. Serbest bölgede üretilen ve üretimin yapıldığı yıldan sonraki yıl veya yıllarda bu ürünlerin toplam FOB bedelinin %85’inin yurt dışına ihraç edilmemesi durumunda, üretimin yapıldığı yılda tahakkuk ettirilerek tecil edilen gelir vergisi tevkifatı gecikme zammıyla birlikte tahsil edilecektir. Ancak, daha sonra asgari %85 ihracat şartının gerçekleştiği yılda gerekli koşulların yerine getirilmesi halinde ilgili vergi dairesi tarafından söz konusu işçi ücretlerine ilişkin vergi, 213 sayılı Kanun hükümlerine göre düzeltme işlemi yapılarak bu Tebliğle belirlenen koşullarla mükellefe red ve iade edilecektir. Tahsil edilen gecikme zammı ise iade konusu olmayacaktır.

Fotoğraflar: core0.staticworld.net, www.paytech.hu, www.faronics.com

(Visited 111 times, 1 visits today)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir