Hazır Beyan Sistemi Yürürlüğe Girdi

Hazır beyan sistemi adına ilk atılan adım, Vergi Usul Kanunu 414 Seri No.lu Genel Tebliği ile sadece gayrimenkul sermaye iradı elde eden mükelleflerin bu iratlarına ilişkin olarak önceden hazırlanmış beyannamelerini onaylayıp gönderebilmelerine imkan veren Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Şimdi ise Gelir İdaresi Başkanlığı, 2012 yılından itibaren uygulanmakta olan bu sistemin kapsamını genişleterek sadece gayrimenkul sermaye iradı elde edenlerin yanında, gelirleri sadece ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan veya bunların birkaçından veyahut tamamından ibaret olan gelir vergisi mükelleflerinin bu gelirlerine ilişkin beyannamelerinin Gelir İdaresi Başkanlığınca önceden hazırlanarak mükelleflerin onayına sunulması esasına dayanan Hazır Beyan Sistemini hazırlamıştır. 25/02/2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren VUK 470 Seri No.lu Genel Tebliğ ile Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi’ni içeren VUK 414 Seri No.lu Genel Tebliğ’de yürürlükten kaldırılmıştır.

Hazır Beyan Sistemi kapsamından hangi tür gelir sahipleri faydalanacak?

kira vergisi

  • Gayrimenkul sermaye iradı elde edenler,

        En yaygın olanları belirtilecek olursa,

  1. Arazi ve bina gibi gayrimenkullerin,
  2. Telif hakkı, gayrimenkul gibi tescil yapılan haklar, imtiyaz ve işletme hakkı gibi hakların,
  3. Her türlü motorlu araç, makine ve tesisatların kiralanmasından gelir elde edenlerdir.
  • Ücret geliri ele edenler,

Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. Maddesinde işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler ücret olarak tanımlanmıştır. Aynı kanunun 94. Maddesine göre, maddenin ilk fıkrasında sayılanlar, hizmet erbabına yapmış oldukları ücret ödemelerinden vergi kesintisi yapmaktadır. Ancak ilgili madde kapsamında vergi kesintisi yapacaklar arasında sayılmayanlardan tam mükellef olanların ücret geliri elde edenlerin Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-c. Maddesi’ndeki hükümler saklı kalmak koşuluyla yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmektedir. Dar mükelleflerde ise Türkiye’de elde edilen tevkif suretiyle vergilendirilmeyen ücret kazançları için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

  • Menkul sermaye iradı elde edenler,

Nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradı olarak tanımlanmaktadır. Nelerin menkul sermaye iradı sayılacağı Gelir Vergisi Kanunu’nun 75. Maddesinde sayılmıştır, bunların başlıcaları;

  1. Her nevi hisse senetlerinin kâr payları,
  2.  İştirak hisselerinden doğan kazançlar,
  3. Her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri,
  4. Her nevi alacak faizleri,
  5. Mevduat faizleri,
  6. Repo ve Ters Repo Gelirleri.
  • Diğer kazanç ve iratlar,

Değer artış kazançları, Gelir Vergisi Kanunu’nun Mükerrer 80. Maddesinde sayılmıştır. Başlıca değer artış kazançları şunlardır;

  1. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının,
  2. Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi hakların,
  1. Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanunî mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından, elden çıkarılması,

4.Ortaklık haklarının veya hisselerinin,

  1. Karşılıksız olarak edinilenler hariç olmak üzere, arazi, bina, gayrimenkul olarak tescil edilen haklar ve diğer hakların, edinme tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlardır.

Değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç olmak üzere 2016 yılında elde edilen değer artış kazançlarında dikkate alınmak üzere 11.000-TL’si beyan edilecek gelir vergisinden müstesnadır (istisna tutulmaktadır).

Arızi kazançlar, geçici olarak yapılmış süreklilik arz etmeyen kazanç getirici işlerdir. Örneğin, ticari, zira ve serbest meslek kazançlarını elde edenlerin gelir elde etmeseler dahi yıllık gelir vergisi vermesi gerekirken, bu faaliyetleri geçici olarak eda edenlerin yıllık gelir vergisi vermesi gerekmeyecektir.  Bu kişiler elde etmiş oldukları Gelir Vergisi Kanunu’nun 82. Maddesine sayılan kazançlarını arızi kazanç olarak beyan edeceklerdir. Arızi kazanç elde edenlerin ise bir takvim yılında 2016 yılı için 24.000 TL’lik kısmı gelir vergisinden istisna tutulabilmektedir. Dolayısı ile 2016 yılı için bu 24.000-TL’ye kadar değer artış kazancı elde etmiş olanların beyanname vermesi gerekmemektedir.

Uygulama ne zaman başlayacak?

Hazır Beyan Sisteminin uygulamasına 1 Mart 2016 tarihi itibariyle başlanacaktır.

Hazır Beyan Sistemi ile hangi yıl gelirleri beyan edilebilecek?

 2015 ve 2015 takvim yılından önce elde edilen kira gelirlerine ilişkin beyannameler Hazır Beyan Sistemi üzerinden verilebilecektir. Ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlar için şimdilik sadece 2015 gelirleri için sistem kullanılabilecek,  2015 takvim yılından önce elde edilen ücret, MSİ ve DKİ’ye ilişkin beyannameler ise Gelir İdaresi Başkanlığın internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden yapılacak duyuruya kadar vergi daireleri aracılığıyla, duyuru tarihinden itibaren ise Hazır Beyan Sistemi üzerinden de verilebilecektir.

Ücret, kira, menkul sermaye iradı, arızi kazanç ve değer artış kazancı elde edenler bu kazançlarının yanında elde ettiği ticari, zirai ve serbest meslek kazancı eldenler bu sistemden yararlanabilecek mi?

 Bu Sistem’den sadece ücret, kira, MSİ veya DKİ gelirlerini ayrı ayrı veya birlikte elde eden mükellefler yararlanabilecektir. Ücret, kira, MSİ veya DKİ’nin yanı sıra ticari, zirai veya serbest meslek kazancı elde edenler Hazır Beyan Sistemi üzerinden beyanname veremeyeceklerdir. Nitekim Gelir Vergisi Kanunu’nun 85. Maddesi gereği ticari, zirai ve serbest meslek kazancı elde edenler kazanç elde etmemiş olsa dahi yıllık gelir vergisi vermek durumundadır.

hazır beyan sistemi

Uygulama nasıl kullanılacak?

 Hazır beyan sistemini kullanabilecek olanların öncelikle internet vergi dairesi şifresi alması gerekmektedir. Mükellefler herhangi bir vergi dairesine İnternet Hizmetleri Kullanım Başvuru Formu (Gerçek Kişiler) ile  başvurarak kullanıcı kodu, parola ve şifre alabileceklerdir. Beyannamenin verilmesi sırasında, vergi hesaplaması Sistem tarafından otomatik olarak yapılacak ve tahakkuk bilgileri mükellefin onayına sunulacaktır. Hazır Beyan Sistemine Başkanlığın internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden giriş yapılacaktır. Elektronik Beyanname Gönderme Talep Formu kullanılmak suretiyle daha önce kullanıcı kodu, parola ve şifre temin edenlerde, Hazır Beyan Sistemine giriş yapılabilecektir.

 

Hazır Beyan Sistemi üzerinden düzeltme beyanı verilebilecek midir?

 Geçmiş yıllar için düzeltme beyannamesi verilmek istenmesi durumunda, içerisinde sadece kira gelirine yönelik gelir beyanı bulunan düzeltme beyannameleri için Hazır Beyan Sistemi kullanılabilecek; ancak önceki yıllarda beyan edilen kira gelirlerine ücret, MSİ ya da DKİ eklenmek suretiyle düzeltme beyannamesi verilmek istenmesi halinde bu beyannameler, vergi dairelerine başvurularak verilebilecektir.

Hazır Beyan Sistemi’nden faydalanabilecek olanların vergi dairesine gidip mükellefiyet tesis etmesine gerek var mıdır?

 Bu kapsamda, daha önce ücret, kira, MSİ ve DKİ gelirlerinden dolayı gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanların Hazır Beyan Sistemi’nden beyannamelerini elektronik ortamda onayladıkları anda adlarına gelir vergisi mükellefiyeti sistem tarafından otomatik olarak tesis edilecektir.

Hazır Beyan Sistemi’nin uygulamasına ilişkin tebliğde yer alan örnekler:

ÖRNEK 1: 2015 yılı içerisinde mesken olarak kullanılmak üzere kiraya verdiği gayrimenkulünden 10.000 TL kira geliri elde eden ve aynı zamanda 2013 yılında 80.000 TL’ye aldığı diğer bir gayrimenkulünü  2015 yılı içerisinde 150.000 TL’ye satan, beyana tabi başkaca bir geliri de olmayan Bay (A), 2015 yılında elde ettiği kira geliri ve değer artışı kazançlarına yönelik gelir vergisi beyannamesini Hazır Beyan Sistemi üzerinden verebilecektir.

 ÖRNEK 2: 2015 yılı içerisinde birinci işverenden yıllık 51.000 TL, ikinci işverenden ise 42.000 TL ücret geliri elde eden ve ücretlerinin tamamından vergi kesintisi yapılan Bayan (B), elde ettiği bu ücret gelirlerine ilişkin gelir vergisi beyannamesini Hazır Beyan Sistemi üzerinden verebilecektir.

 ÖRNEK 3: Avukatlık mesleği ile iştigal etmekte olan Bay (C), kiraya verdiği ve iş yeri olarak kullanılan gayrimenkulünden 2015 yılı içerisinde brüt 45.000 TL kira geliri elde etmiştir. İşyeri için tahsil ettiği kira bedeli üzerinden 9.000 TL tevkifat yapılmıştır. Avukatlık mesleği dolayısıyla serbest meslek kazancı yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan Bay (C), Hazır Beyan Sistemi üzerinden beyanname veremeyecek, serbest meslek kazancı ile kira gelirinden oluşacak olan gelir vergisi beyannamesini İnternet Vergi Dairesi aracılığıyla e-Beyanname menüsü üzerinden verebilecektir.

 ÖRNEK 4: Mesken olarak kullanılmakta olan gayrimenkulünden 2012 yılında 6.000 TL, 2014 yılında ise 7.500 TL kira geliri elde etmesine rağmen bu gelirlerine ilişkin olarak beyanname vermeyen ve söz konusu yıllarda beyana tabi başkaca bir geliri de olmayan Bayan (D), Hazır Beyan Sistemini kullanarak 2012 ve 2014 yıllarında elde ettiği bu gelirleri için ayrı ayrı beyanname verebilecektir.

 

Fotoğraflar; emlaknews.com.tr, muhasebedr.com, cagdasgrup.org

(Visited 25 times, 2 visits today)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir