Dijital Ekonomi İçin Güven Damgası

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, e-ticaretin düzenlenmesi kapsamındaki yasal düzenlemeler adına bir adım daha atarak 22/09/2016 tarihi itibariyle “Elektronik Ticarette Güven Damgası Hakkında Tebliğ Taslağı”nı ilgililerin görüşüne açılmış ve 06/06/2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Atılan adım tüketicinin dijital ortamda alış veriş yapmaya karşı güvenini artırma yönünde önemlidir, nitekim güven ortamının tesis edilememesi Türkiye’de e-ticaret sektörünün büyümesinin önünde engel olduğu gibi tüketicinin kötü tecrübeleri tamir edilmesi güç zararlara neden olabilecektir.

Türkiye’de Tüketicinin E-ticarete Bakışı

TÜİK’in 18 Ağustos 2016 tarihinde yayınladığı ve 12 aylık dönemi (Nisan 2015 – Mart 2016) kapsayan araştırmasında internet üzerinden satın alış ya da sipariş vermede sorun yaşayan bireylerin oranını %24,9 olarak açıklamıştır. Bu oranın içinde dikkat çekici olan ise sorun yaşayanların %24,2’si sipariş veya ödeme aşamasında web sitesinde karşılaşılan teknik arıza yaşadığını, %10,6’sı dolandırıldığını, %19,7’si ise şikayet ve tazmindeki zorluklar veya şikayet sonrası tatmin edici cevaplar alınamamasından yakınanlardır.

Aynı araştırmanın 2015 yılı oranlarına bakıldığında ise toplam sorun yaşayanlar %23,2 oranında olduğu, sipariş veya ödeme aşamasında web sitesinde karşılaşılan teknik arıza yaşayanların %20,3 olduğu görülmektedir. Dolandırıldığını belirtenler ise %10,8 ile bir sonraki yıl ile hemen hemen aynı orandadır.

TÜİK’in yine 2015 yılında yayınladığı “internet kullanan bireylerin internet üzerinden mal ve hizmet siparişi vermeme ya da satın almama nedenleri” araştırması ise tüketicinin e-ticarete güvenmediğini ortaya koymaktadır. Buna göre araştırmaya dahil edilen kişilerin %44,9’unun ödemede gizlilik ya da güvenlik kaygıları olduğu, %27’sinin ürünü teslim alma, iade etme ya da şikayet ile ilgili sorun giderme konusunda güvensizlik duyduğu, %20,3 ‘ünün ise internet üzerinden sipariş edilen malların teslim problemi endişesi taşıdığı, belirtilmiştir.

Görülmektedir ki Türkiye’de internet kullanan tüketicinin yaklaşık yarısı dijital ortamdan alış veriş yapmak konusu hakkında kart bilgilerinin çalınacağı yönünde endişe taşımakta, yaklaşık beşte biri ise şikâyet ve sonraki süreç konusunda şikâyetçidir. Bu endişeleri ve sorunları azaltacak yegâne müdahale ise elbette hukuki düzenlemeler ve yasal müeyyidelerin devreye sokulmasıdır.

güven damgası

Güven Damgası nedir?

Elektronik Ticarette Güven Damgası Hakkında Tebliğ Taslağı’na göre Güven Damgası; söz konusu Tebliğ’de öngörülen asgari güvenlik ve hizmet kalitesi standartlarına uyan hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara verilen elektronik işareti ifade etmektedir. Tebliğ kapsamında EV SSL tipi sertifika tanımlanmıştır.

Tebliğ ile ne amaçlanmıştır?

Güven damgası almak isteyen ve Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik kapsamında bulunan aracı hizmet sağlayıcı ve kendine ait elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcıların uymaları gereken güvenlik ve hizmet kalitesi standartlarını; güven damgası sağlayıcının yetkilendirilmesi, faaliyetleri ve yükümlülüklerine ilişkin hususlar ile güven damgasının verilmesi, askıya alınması ve iptaline yönelik süreçlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.

E-Ticarette hizmet sağlayıcı kimdir?

Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri ifade etmektedir.

Aracı Hizmet Sağlayıcı kimdir?

Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri ifade etmektedir.

E-Ticaret ortamının kapsamı nedir?

E-Ticaret ortamı, elektronik ticaret faaliyetinde bulunulan internet sitesi, mobil site veya mobil uygulama gibi platformları kapsamaktadır.

Güven Damgasının tüketici açısından getirileri nelerdir?

  • Kartlı ödeme işlemlerinde 3DSecure ile ödeme imkânı sunar,
  • Türk Standardları Enstitüsü tarafından onaylı sızma testi firmalarından sızma testi yaptırır ve bu testin sonucuna göre gerekli siber güvenlik önlemleri alınmış olur,
  • Elektronik ticaret ortamında çocukların korunmasına yönelik tedbirleri alır,
  • Stok bilgisi ve ürün özellikleri ile tedarik, kargo ve teslimat süreleri gibi hususlarda e-tacirin taahhütlerine uygun hareket etmesi sağlanır,
  • Sipariş alıcıya teslim edilinceye kadar siparişin durumu hakkında gerekli bilgilendirmeleri yapar ve kargo takip imkânı sağlar,
  • Alıcının siparişi hakkında bilgi alabilmesi, talep ve şikâyetlerini telefon aracılığıyla iletebilmesi için müşteri hizmetleriyle iletişim imkânı sunar. Talep ve şikâyetlerin etkin bir şekilde yönetilmesini ve sonuçlandırılmasını sağlar.

Kimler Güven Damgası başvurusunda bulunamaz?

Güven damgası almak isteyen gerçek kişi hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının kendisinden, tüzel kişi hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının ise ortaklarından ve yetkili temsilcilerinden,

  • Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına çarptırılmış olanlar,
  • Affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar,
  • Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,
  • Zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya bilişim suçlarından mahkûm olanlar
  • İflas edilmiş ise ise itibarın iadesi sağlanana kadar,

 güven damgası başvurusunda bulunulamaz.

Güven Damgası başvurusu nereye yapılacak?

Güven damgası başvurusu hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı tarafından GDS (Güven Damgası Sağlayıcısı)’ye yapılacaktır.

Birden fazla dijital ortamda e-ticaret yapanların bir tane Güven Damgası alması yeterli mi?

Hizmet sağlayıcı veya aracı hizmet sağlayıcının birden fazla elektronik ticaret ortamının bulunması halinde, güven damgası tahsis edilmesi istenen her bir elektronik ticaret ortamı için ayrı ayrı başvuruda bulunması gerekmektedir.

Güven Damgası alma işlemi bir kereye mi mahsustur?

Güven damgası geçerlik süresi bir yıldır. Bu süre sona ermeden önce yenileme başvurusunda bulunulabilir.

Güven Damgası hangi durumlarda iptal edilir?
  • Talebi veya güven damgası geçerlik süresinin sona ermesi,
  • Elektronik ticaret ya da aracılık faaliyetlerine son vermesi,
  • Tebliğin 6 ncı maddenin birinci fıkrasındaki otuz günlük süre içinde 4 üncü maddedeki şartlara uyum sağlamadığının tespit edilmesi veya güven damgasının geçerlik süresi içinde üç defa askıya alınması,
  • Güven damgasına ilişkin sahtecilik yaptığının tespit edilmesi,
  • 4 üncü maddedeki şartlara ilişkin eksik veya yanıltıcı bilgi ya da belge verdiğinin tespit edilmesi,
  • İflas halinde iptal edilir.

güven damgası

Güven Damgası nın iptal edilmesi halinde tekrar başvuru şartları nelerdir?
  • Tebliğin 4. Maddesindeki şartların sağlanmadığının tespiti halinde halinde bir yıl,
  • Güven damgasına ilişkin sahtecilik yaptığının tespit edilmesi ve Tebliğ’in 4 üncü maddesindeki şartlara ilişkin eksik veya yanıltıcı bilgi ya da belge verdiğinin tespit edilmesi halinde üç yıl,
  • iflas halinde itibarın iadesi sağlanana kadar,

yeniden güven damgası başvurusunda bulunulamaz.

Güven Damgası alanların denetimi kim tarafından yapılacak?

Güven Damgası nın alanların mevzuata uygunluk denetimi Güven Damgası Sağlayıcıları tarafından yapılacaktır. Buna göre Güven Damgası Sağlayıcıları;

  • Güven damgası başvurusunda ve yenileme talebinde bulunan hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının Tebliğin 4 üncü maddede öngörülen şartlara uygunluğunu kontrol etmekle,
  • Güven damgası tahsis ettiği hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının 4 üncü maddedeki şartlara uygunluğunu güven damgasının geçerlik süresi içinde şikâyet üzerine veya resen denetlemekle,
  • Güven damgasının haksız kullanımını önlemeye yönelik her türlü tedbiri almakla,
  • Denetimleri sırasında tespit ettiği adli ya da idari yaptırım gerektiren hususları yazılı olarak ilgili mercilere derhal bildirmekle, görevli ve yetkilidir.
Güven Damgası Sağlayıcısının  faaliyeti sona ermesi halinde verdiği Güven Damgası nın akıbeti ne olur ve ortaya çıkan maddi zarar nerden karşılanır?

GDS’nin faaliyetinin sona ermesi halinde, güven damgası tahsis ettiği hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının elektronik ticaret ortamından güven damgası derhal kaldırılır. Bu durumda, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının uğradığı zararlar mali sorumluluk sigortasından karşılanır.

EV SSL sertifikasına Tebliğ yürürlüğe girmeden sahip olanların durumu ne olacak?

Tebliğ taslağında bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde tahsis edilmedikçe güven damgası izlenimi verecek hiçbir işaret kullanılamayacağı belirtilmiştir. Bu durumda Tebliğ yürürlüğe girmeden önce EV SSL güvenlik damgası olanların, sertifikalarının geçersiz mi olacağı şimdilik bir soru işaretidir.

Yapılmak istenilen yasal düzenlemenin tüketici açısından doğrudan, e-tacirler açısından ise dolaylı yönden faydalı olacağı görülmektedir. Tüketicinin dijital ortama güveninin artması bu alanda yapılan yatırımların karşılık bulmasına büyük katkı sağlayacaktır. Elbette dijital ekonomi alanında yatırım yapanların ilk aklına gelecek soru yapılacak bu yasal düzenlemenin kendilerine getireceği maliyettir. Şu an bu sorunun bir cevabı olmadığı için bir şey söylemek mümkün değil ancak temennimiz, yatırımcıya ciddi anlamda maliyet ve iş gücü külfeti olarak dönmemesi yönündedir.

Tebliğ metni için tıklayınız

Kaynak: TÜİK

http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21779

http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18660

www.gtb.gov.tr

http://www.gtb.gov.tr/data/57e4f3431a79f5d3c08097a6/Elektronik%20Ticarette%20Güven%20Damgası%20Tebliğ%20Taslağı.pdf

Fotoğraflar: s3.amazonaws.com, illinoislawnews.net, indianonlineseller.com

(Visited 47 times, 1 visits today)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir